Endonezya e-ticaret dünyasında büyük bir haber var: Yerel dev GoTo, 2024 mali raporunu yayımladı. Gelir ve işlem hacmi artış gösterirken, bir önceki yıl 90 trilyon IDR olan devasa zararını %94 oranında azalttı.

Tüm bunların merkezinde, bir yıldan uzun süre önce TikTok ile yapılan "kritik ortaklık" yer alıyor.

Kaynak: google

Büyük Zarardan Kâra: GoTo Nasıl Toparlandı?

Önce verilere bakalım: 2024'te GoTo'nun toplam yıllık geliri 18,1 trilyon IDR'ye ulaştı ve bir önceki yıla göre %30 arttı. En dikkat çekici olan ise net gelirin ikiye katlanarak 7,7 trilyon IDR'den 14,8 trilyon IDR'ye çıkması. Daha da etkileyici olan, şirketin düzeltilmiş kârının (EBITDA) pozitife dönmesi; 386 milyar IDR'lik rakam küçük görünse de, bir önceki yıl 90,5 trilyon IDR zarar ettiklerini unutmamak gerek.

GoTo'nun düzeltilmiş EBITDA'sı 386 milyar IDR'ye ulaştı Kaynak: GoTo

Bu rakamların arkasında, GoTo'nun e-ticaret platformu Tokopedia'nın başarısı yatıyor. Geçen yılın dördüncü çeyreğinde Tokopedia, ana şirketine 204 milyar IDR hizmet geliri sağlarken, yıllık toplam 690 milyar IDR'ye ulaştı. Tüm bu dönüm noktası, Aralık 2023'te TikTok'un 840 milyon dolara Tokopedia'nın %70 hissesini satın almasıyla başladı.

TikTok, Tokopedia'nın kontrol hissesini satın aldı Kaynak: digwatch

Politika "Yasağından" Kaçış: TikTok Endonezya'da "Kılıf Değiştirerek" İş Yapıyor

Güneydoğu Asya e-ticaretini takip edenler hatırlayacaktır: 2023'te Endonezya, sosyal medya platformlarının doğrudan e-ticaret işlemleri yapmasını yasaklayan yeni bir düzenleme çıkardı. Bu hamle doğrudan TikTok'u etkiledi ve platformu Endonezya'daki faaliyetlerini gece yarısı durdurmaya zorladı. Ancak kimse beklemiyordu ki TikTok hemen GoTo'ya yönelsin ve "kılıf değiştirme" yöntemiyle bir geri dönüş yaparak Tokopedia'nın kontrolünü ele geçirsin, kendi trafiğini bu platforma yönlendirsin ve farklı bir isim altında iş yapmaya devam etsin.

Endonezya yeni düzenleme çıkardı Kaynak: hktdc research

Bu hamle ne kadar akıllıcaydı? GoTo bile itiraf etti: Birleşme öncesinde Tokopedia, sübvansiyonları azalttığı için pazar payını Shopee ve Lazada'ya kaptırmıştı. Ancak TikTok ile birleştikten sonra, kısa videolar ve canlı yayın satışları sayesinde altı ay içinde hızlı tüketim ürünleri ve kozmetik satışlarını kapanış öncesi seviyelere çıkardı. Geçen yılki Çift On İki etkinliğinde TikTok canlı yayınları açıldığında, işlem hacmi bir saat içinde 50 kat artarak sunucuları çökertti.

İşlem hacminde büyük artış Kaynak: rm.id

Para Kazanıldı, Ancak Devlerin Kuşatması Daha Yeni Başlıyor

Mali raporlar olumlu olsa da, GoTo ve TikTok'un üzerindeki baskı hiç azalmadı. Şu anda Endonezya e-ticaretinde Shopee %35 pazar payıyla lider konumda; Lazada ve Bukalapak da geri kalmıyor. Daha da önemlisi, Endonezyalılar alışverişte düşük fiyat arıyor ve platformlar hâlâ fiyat savaşı veriyor. TikTok'un trafiği yüksek olsa da, kullanıcıların çoğu eğlence için geliyor; onları telefon, beyaz eşya gibi pahalı ürünleri almaya ikna etmek için yerel lojistik ve satış sonrası hizmetlerle mücadele etmek gerekiyor.

Bir de endişe verici nokta var: TikTok'un Endonezya'daki kullanıcı sayısı 150 milyonu aştı ve neredeyse internete erişimi olan herkesi kapsıyor. Bundan sonra ya mevcut kullanıcıların daha fazla harcama yapmasını sağlamak ya da SHEIN gibi Orta Doğu ve Latin Amerika pazarlarına yönelmek gerekecek. Ancak hangi seçenek seçilirse seçilsin, muhtemelen büyük miktarda para harcanması gerekecek.

Yine de, 840 milyon dolarlık bir giriş bileti almaya değer mi? En azından şu an için değer gibi görünüyor. Tokopedia'nın geçen yıl GoTo'ya sağladığı gelir, iş birliği maliyetlerinin neredeyse yarısını karşıladı. Eğer pazar payını %30'un üzerine çıkarabilirlerse, TikTok'un Güneydoğu Asya'da Shopee ile rekabet etme gücü daha da artacak.

Kaynak: Momentum Works

Son Söz

GoTo'nun toparlanması, Güneydoğu Asya'daki internet şirketlerine bir uyarı niteliğinde: Sadece para yakarak büyüme dönemi sona erdi; artık "güçlü ortaklar bulmayı" öğrenmek gerekiyor. TikTok için Endonezya hamlesi başarılı oldu, ancak Vietnam, Filipinler gibi benzer politika hassasiyeti olan pazarlarda bunu tekrarlamak için muhtemelen birkaç "GoTo" daha bulmaları gerekecek.