1431İnternet devlerinin dünyası, yüzeyde teknoloji ve iş rekabeti gibi görünse de, aslında arka planda çıkar ve pazar payı mücadelesi yaşanıyor. Bu kez, teknoloji devi Google, Polonyalı e-ticaret platformu Allegro'nun iştiraki Ceneo tarafından doğrudan mahkemeye verildi. Ceneo, Google'ı pazar konumunu kötüye kullanmakla suçlayarak 2,33 milyar zloti (yaklaşık 568 milyon dolar) tazminat talep ediyor. Bu uluslararası dava, teknoloji devlerinin küresel çapta karşı karşıya olduğu antitröst baskılarını gözler önüne seriyor.
Ceneo, Google'a dava açarak 570 milyon dolar tazminat talep ediyor Kaynak: Market Watch
Ceneo'nun iddiaları: Tekel kime zarar veriyor?
Ceneo, Polonya'nın en büyük fiyat karşılaştırma sitesi ve e-ticaret alanında önemli bir oyuncu.
Kullanıcılar, Ceneo aracılığıyla ürün fiyatlarını hızlıca karşılaştırabilir, yorumları inceleyebilir ve en uygun satın alma kanalını bulabilir. Ancak Ceneo'ya göre, dünyanın en önemli arama motoru olan Google, pazar liderliğini kullanarak arama sonuçlarında kendi fiyat karşılaştırma hizmetini öncelikli olarak gösteriyor ve bu da Ceneo'nun pazar alanını doğrudan daraltıyor.
Bu küçük bir mesele değil. Ceneo, davasında Google'ın haksız rekabetinin 2013'ten Kasım 2024'e kadar 1,72 milyar zloti doğrudan ekonomik kayba ve ayrıca 615 milyon zloti faize yol açtığını açıkça belirtiyor. Bunun yanı sıra Ceneo, 2,33 milyar zlotilik bu tazminat talebine, Google ödeme yapana kadar yasal faiz eklemeyi planlıyor.
Google ise bu iddialara katılmıyor ve alışveriş çözümlerinin yıllardır faaliyette olduğunu ve her zaman dünya çapındaki markaları, perakendecileri ve üçüncü taraf karşılaştırmalı alışveriş platformlarını desteklemeye odaklandığını savunuyor. Açıkçası, bu dava kolay kolay sonuçlanmayacak.
Google davaya katılmadığını belirtti Kaynak: Market Watch
Google'ın "geçmişi": Tekel sorunu ilk kez değil
Ceneo'nun davası tek örnek değil. Aslında Google, benzer eylemler nedeniyle daha önce de defalarca antitröst yargılamalarıyla karşı karşıya kaldı.
2017 yılında AB antitröst kurumu, Google'a rekor kıran 2,42 milyar avro para cezası kesti. Gerekçe, Google'ın arama sonuçlarında kendi karşılaştırmalı alışveriş hizmetini öne çıkararak rakiplerinin çıkarlarına ciddi şekilde zarar vermesiydi. Bu dava, Google'ın büyük bir para cezası ödemesine yol açmakla kalmadı, aynı zamanda diğer ülkelerin düzenleyici kurumlarına da referans sağladı.
Son olarak, Japonya Adil Ticaret Komisyonu (JFTC) da Google'ın çevrimiçi arama hizmetlerinde Japonya'nın antitröst yasalarını ihlal ettiğine karar verdi. ABD'de ise Adalet Bakanlığı, Google'ın arama pazarındaki tekel konumunu zayıflatmak için Chrome tarayıcısını elden çıkarmasını bile önerdi. Bu örnekler, Google'ın küresel çapta artan bir düzenleyici baskıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Google'a AB tarafından 2,42 milyar avro para cezası kesildi Kaynak: Forbesindia
E-ticaret platformlarının algoritma savaşı: Sadece Google değil
Google'ın sorunu yalnızca arama motoruna odaklanmış gibi görünse de, "algoritmanın kendi ürünlerine yönelmesi" sorunu küresel e-ticaret alanında nadir değil.
Bu yılın haziran ayında, Güney Koreli e-ticaret devi Coupang da benzer eylemler nedeniyle cezalandırıldı. Güney Kore Adil Ticaret Komisyonu, Coupang'ı algoritma manipülasyonu yoluyla kendi platform ürünlerinin arama sıralamasını yükseltmekle ve bu ürünlerin kullanıcıların karşısına "öncelikli olarak çıkmasını" sağlamakla suçladı. Bu işlem haksız rekabet olarak değerlendirildi ve Coupang sonunda 162,8 milyar Güney Kore wonu (yaklaşık 850 milyon Çin yuanı) para cezası ödedi.
Bu örnekler, ortak bir ticari mantığı ortaya koyuyor: Platformlar, kullanıcı davranışları ve arama algoritmaları üzerindeki kontrollerini kullanarak trafiği kendi işlerine yönlendiriyor ve böylece daha fazla kazanç elde ediyor. Bu yöntem kısa vadede ticari büyüme sağlasa da, piyasada adil rekabeti bozabilir.
Coupang ürün sıralamasını manipüle etti Kaynak: Newsis
Sonuç: Antitröst mücadelesi daha uzun bir yol
Ceneo'nun Google'a karşı açtığı dava, teknoloji devlerinin küresel antitröst baskılarıyla karşı karşıya olduğunun bir başka örneği. Az sayıda devin hakim olduğu bir dijital ekonomide, adil rekabet nadir bulunan bir lüks. Google, Coupang veya pazar konumunu kullanarak rakiplerini baskı altına alan diğer şirketler olsun, bu eylemlerin arkasında daha derin bir sorun yatıyor: Bu ulusötesi devleri kim denetleyecek?
Gelecekte, bu "tekel ve antitröst" mücadelesi daha da karmaşık hale gelecek. Bu davanın sonucu, küresel pazarın adil rekabet ortamına daha fazla umut getirebilir.
