Các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng trên toàn cầu, trong đó sự hiện diện của TEMU, nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới của Pinduoduo, tại thị trường Đông Nam Á đặc biệt đáng chú ý.

Gần đây, TEMU đã âm thầm mở rộng dịch vụ sang Việt Nam và Brunei, nâng tổng số thị trường tại Đông Nam Á lên năm.

Kể từ lần đầu ra mắt tại Philippines vào tháng 8 năm ngoái, TEMU đã bắt đầu hành trình mở rộng thị trường Đông Nam Á. Tiếp theo đó, TEMU đã mở trang web Malaysia vào tháng 9 cùng năm và mở rộng sang Thái Lan vào tháng 7 năm nay.Hiện tại, dịch vụ của TEMU đã phủ sóng hầu hết các thị trường thương mại điện tử chính tại Đông Nam Á.

Mặc dù lần ra mắt đầu tiên của trang web TEMU tại Việt Nam còn khá cơ bản về chức năng, nhưng nó đã mang lại một số tiện ích mua sắm ban đầu cho người tiêu dùng địa phương. Hiện tại, trang web này chỉ hỗ trợ giao diện tiếng Anh, điều này có thể gây bất tiện cho người tiêu dùng Việt Nam quen sử dụng ngôn ngữ địa phương. Về phương thức thanh toán, trang web TEMU Việt Nam hiện chỉ chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, chưa tích hợp các phương thức thanh toán phổ biến tại địa phương như ví điện tử, điều này có thể hạn chế trải nghiệm mua sắm của một số người tiêu dùng.

Về mặt logistics, trang web TEMU Việt Nam hiện chỉ hợp tác với hai công ty logistics là Ninja Van và Best Express. Mặc dù lựa chọn logistics còn hạn chế, nhưng nhờ lợi thế giáp ranh với Trung Quốc, thời gian giao hàng tại trang Việt Nam đã được cải thiện đáng kể so với các quốc gia Đông Nam Á khác, khách hàng có thể nhận hàng trong vòng 4 đến 7 ngày, nhanh hơn nhiều so với thời gian 5 đến 20 ngày trước đây khi vận chuyển đến Malaysia và Philippines.

Theo báo cáo "Tổng quan Thương mại điện tử Đông Nam Á" do OpenGov Asia công bố gần đây, Việt Nam và Thái Lan đã trở thành hai thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực Đông Nam Á.

Đặc biệt, Việt Nam có động lực tăng trưởng mạnh mẽ hơn, với tổng giá trị hàng hóa (GMV) trên các nền tảng thương mại điện tử năm 2023 tăng vọt 52,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong bốn năm qua,tốc độ tăng trưởng kép hàng năm của thị trường thương mại điện tử Việt Nam ổn định ở mức 16% đến 30%, điều này giúp nước nàyđứng đầu toàn cầu. Việt Nam đã vượt qua Philippines để trở thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ ba tại Đông Nam Á.

Báo cáo của OpenGov Asia cũng chỉ ra rằng Việt Nam đã thúc đẩy mạnh mẽ thương mại điện tử xuyên biên giới thông qua một loạt chính sách và biện pháp đổi mới, biến nó thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Trong giai đoạn 2022-2025, tốc độ phát triển của lĩnh vực này nhanh gấp 2,3 lần so với thương mại điện tử truyền thống.

Trong thị trường mới nổi đang phát triển nhanh chóng này, sự gia nhập của TEMU chắc chắn sẽ mang lại sự cạnh tranh thị trường khốc liệt hơn. Giống như toàn bộ thị trường Đông Nam Á, Shopee và Lazada đã thiết lập vị thế dẫn đầu tại thị trường Việt Nam, trong khi TikTok Shop cũng đang nhanh chóng nổi lên.

Đáng chú ý, khi TikTok khởi động hoạt động kinh doanh thương mại điện tử xuyên biên giới vào năm 2022, họ đã chọn một lộ trình ra nước ngoài hoàn toàn khác với TEMU. Ban đầu, họ ra mắt TikTok Shop tại Đông Nam Á, và chỉ đến tháng 9 năm ngoái, nền tảng này mới chính thức ra mắt tại Mỹ.

Ngược lại, trọng tâm chiến lược của TEMU trước tiên là "các thị trường phát triển trưởng thành", sau đó mới mở rộng sang "các thị trường mới nổi", dẫn đến việc thâm nhập thị trường Đông Nam Á tương đối chậm trễ, bỏ lỡ cơ hội chiếm lĩnh thế chủ động.

Một số nhà phân tích cho rằng, đối với TEMU, tại các khu vực có mức tiêu dùng tương đối thấp ở Đông Nam Á, lợi thế chiến thắng bằng giá thấp của họ có thể không được phát huy đầy đủ, và nếu muốn phát triển ổn định tại khu vực này, có thể đồng nghĩa với việc phải giảm thêm biên lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia thương mại điện tử xuyên biên giới giàu kinh nghiệm Lin Zhiyong, khi trả lời phỏng vấn của Wall Street News, cho biết người tiêu dùng Đông Nam Á ưa chuộng hàng hóa giá rẻ, họ đang trải qua "thời đại hậu Taobao", điều này khiến chiến lược giá thấp của TEMU có lợi thế rõ ràng, và có thể dễ dàng sao chép mô hình thành công tại Trung Quốc ở Đông Nam Á.

Trong bối cảnh tăng trưởng thị trường thương mại điện tử Trung Quốc gần như bão hòa, TEMU đại diện cho chiến lược quan trọng của Pinduoduo trong việc tìm kiếm các điểm tăng trưởng mới.

Thông qua chiến lược giá thấp và "mô hình quản lý toàn diện" tiên phong, vào tháng 9 năm 2022, TEMU đã lao vào thị trường thương mại điện tử xuyên biên giới rộng lớn như một con hổ mạnh mẽ, nhanh chóng mở rộng ra 48 quốc gia và khu vực trên toàn cầu vào năm 2023.

Trong năm nay, tốc độ mở rộng kinh doanh toàn cầu của TEMU không hề chậm lại, nó đã thâm nhập vào nhiều quốc gia và khu vực hơn. Theo dữ liệu từ Wall Street News, tính đến ngày 9 tháng 10, TEMU đã thiết lập hoạt động kinh doanh tại 82 quốc gia và khu vực trên toàn cầu.

Cùng với sự mở rộng nhanh chóng của TEMU trên thị trường quốc tế, những thách thức về chính trị và chính sách mà nó phải đối mặt cũng gia tăng.

Tại Thái Lan, TEMU đã phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ của chính phủ, Thủ tướng Thái Lan Srettha Thavisin đã chỉ đạo các cơ quan liên quan giám sát việc TEMU tuân thủ luật pháp địa phương và đảm bảo thực hiện nghĩa vụ thuế. Srettha Thavisin cũng nhấn mạnh những thách thức mà các nền tảng thương mại điện tử quốc tế đặt ra đối với các nhà bán lẻ trong nước, cảnh báo các quan chức hỗ trợ thương mại điện tử nước ngoài trốn thuế sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý.

Tại thị trường châu Âu và Mỹ, TEMU cũng phải đối mặt với chính sách thắt chặt. Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của EU giám sát chặt chẽ các nền tảng như TEMU, đồng thời EU đang xem xét bãi bỏ chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu giá trị thấp từ các quốc gia ngoài EU. Những thách thức này đặt ra bài kiểm tra cho chiến lược mở rộng toàn cầu của TEMU.

Sau hai năm mở rộng nhanh chóng, đối với TEMU, để đạt được vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu, rõ ràng vẫn còn một chặng đường dài phía trước.