1410Trong mắt các nhà bán hàng Indonesia, khoảnh khắc giữa tháng 10 năm ngoái giống như một thảm họa bất ngờ ập đến.
Thông báo đóng cửa TikTok Shop Indonesia như một gáo nước lạnh dập tắt ngọn lửa kinh doanh đang sôi động.
01 Phần Từ nghịch cảnh mùa cao điểm, đến khởi động lại
Tháng 10 năm ngoái, lẽ ra là mùa cao điểm của thương mại điện tử, đặc biệt chỉ còn một tháng nữa là đến đợt khuyến mãi lớn 11/11.
Nhìn lại cùng kỳ năm 2022, TikTok Shop đã tạo nên cơn sốt mua sắm trực tuyến tại sáu quốc gia Đông Nam Á, và thị trường Indonesia còn nổi bật hơn, riêng ngày 11/11, GMV từ livestream bán hàng đã tăng 408%.
Tuy nhiên, không ai có thể ngờ rằng, ngày 11/11 năm 2023 lại trở thành một khoảng trống, doanh số của nhiều nhà bán hàng từ đỉnh cao rơi thẳng xuống đáy, trong chốc lát, họ rơi vào cảnh khó khăn tột cùng khi mất đi nền tảng TikTok Shop.
"Khoảng thời gian đó như bước vào thời khắc đen tối nhất, nhiều thương nhân và tổ chức MCN đều ngừng hoạt động, một số chuyển sang nền tảng khác, một số thì giải tán luôn." Một nhà bán hàng nhớ lại.
Điều bất ngờ là, sau hơn 60 ngày kiên trì, những nhà bán hàng ở lại đã đón nhận ánh sáng!
TikTok tuyên bố ầm ĩ rằng sẽ quay trở lại thị trường Indonesia thông qua việc sáp nhập với Tokopedia, sản phẩm thương mại điện tử của gã khổng lồ công nghệ địa phương GoTo. Khi đó, các thương nhân trên TikTok cũ sẽ có thể gắn lại giỏ hàng để đón đợt khuyến mãi lớn 12/12.
Tin tức vừa ra, vô số nhà bán hàng Indonesia vui mừng khôn xiết.
TikTok đã phải trả một cái giá không nhỏ, chẳng hạn như chi 840 triệu USD để mua cổ phần. Nhưng doanh số bùng nổ trong đợt 12/12 sau khi quay lại cũng phần nào an ủi họ. Sau đợt khuyến mãi lớn, nhiều nhà bán hàng thậm chí phải xếp lịch giao hàng đến tháng 2, tháng 3.
Nguồn: Sách trắng phát triển hệ sinh thái TikTok năm 2023 của Fastmoss
02 Phần Khủng hoảng chưa hoàn toàn qua đi, bản địa hóa trở thành xu hướng
Tuy nhiên, sau bước ngoặt, những khủng hoảng phải đối mặt vẫn chưa biến mất.
Một mặt, phương thức vận hành của nền tảng vẫn chưa có kết luận cuối cùng.
Các bên liên quan ở Indonesia vẫn đưa ra quan điểm rằng các nền tảng mạng xã hội không được phép tham gia kinh doanh thương mại điện tử. Điều này có thể dẫn đến việc hệ thống giao dịch thương mại điện tử và vận hành backend của người bán sẽ được chuyển sang nền tảng khác, thậm chí chuyển đổi sang hình thức giao dịch bằng cách nhảy link ngoài.
Mặt khác, bản địa hóa của các thương nhân trở thành xu hướng tất yếu.
Bởi vì Tokopedia là nền tảng nội địa Indonesia, trước đây chưa từng giới thiệu các thương nhân xuyên biên giới, sau khi sáp nhập với TikTok lần này, để tuân thủ quy định của Indonesia, hệ thống quản lý đối với các thương nhân xuyên biên giới trở nên nghiêm ngặt hơn.
Ví dụ, thương nhân cần có ba thông tin cơ bản là KTP (Chứng minh nhân dân), NPWP (Mã số thuế), SIUP (Giấy phép kinh doanh thương mại), và tất cả sản phẩm bán trên Tokopedia cần phải được chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc gia SNI của Indonesia, có hướng dẫn sử dụng dành cho người dùng Indonesia và thể hiện bằng tiếng Indonesia, v.v.
Điều này có nghĩa là các thương nhân xuyên biên giới cần phải đưa thuế vào phạm vi giám sát của Indonesia, giống như đăng ký công ty tại địa phương, và nộp thuế theo quy định. Mặc dù Indonesia hiện chưa quy định rõ cách đánh thuế đối với doanh nghiệp thương mại điện tử xuyên biên giới, nhưng từ quy định của các quốc gia Đông Nam Á khác, mức thuế này sẽ không quá thấp.
Một khi lợi ích ngầm về thuế của người bán thương mại điện tử xuyên biên giới biến mất, chi phí tăng lên, sức cạnh tranh về giá giảm, thì phương thức vận hành chắc chắn cũng phải điều chỉnh.
03 Phần Di dời chuỗi cung ứng, dấy lên cơn sốt "nhà máy lắp ráp" tại Indonesia
Cùng với sự thay đổi của môi trường thị trường, chuỗi cung ứng cũng có những điều chỉnh mới. Tại Indonesia đã xuất hiện một số nhà máy lắp ráp phối hợp chặt chẽ với chuỗi cung ứng Trung Quốc, đảm nhận khâu cuối cùng của quá trình sản xuất sản phẩm.
Đồng thời, một số thương nhân Trung Quốc ra nước ngoài bắt đầu hợp tác với đối tác địa phương Indonesia, triển khai nhà máy lắp ráp để đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, việc điều chỉnh chuỗi cung ứng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, chẳng hạn như nhà máy lắp ráp không thể thích ứng với nhịp độ bán hàng dạng xung của TikTok, cần thời gian dài để mài giũa và thích nghi.
Không chỉ thị trường Indonesia, thị trường toàn cầu cũng đang đối mặt với sự thay đổi, một số thương nhân chọn kinh doanh đa kênh để giảm rủi ro, một số thì tích cực bản địa hóa, hợp tác với địa phương để thích ứng với nhu cầu thị trường và yêu cầu chính sách.
Thời gian trôi qua 120 ngày, mặc dù môi trường thị trường vẫn đầy thách thức, nhưng sự trở lại của TikTok Shop Indonesia đã thổi vào thị trường một luồng sinh khí và cơ hội mới.
Cùng với quá trình tuân thủ quy định của nền tảng và sự thâm nhập của bản địa hóa thị trường, thị trường thương mại điện tử Indonesia trong tương lai sẽ trở nên trưởng thành và ổn định hơn.
