Gần đây, TikTok đã tăng tỷ lệ hoa hồng trên nền tảng thương mại điện tử của mình tại nhiều thị trường Đông Nam Á. Kể từ ngày 16 tháng 9 năm 2024, hoa hồng tại thị trường Indonesia được điều chỉnh lên mức tối đa 10%, bao gồm nhiều ngành hàng như điện tử, thời trang, lối sống.

Đợt điều chỉnh này không phải là sự kiện đơn lẻ, nhiều thị trường tại Đông Nam Á đã lần lượt tăng tỷ lệ hoa hồng nền tảng, khiến nhiều người bán trên TikTok Shop phải đối mặt với những thách thức mới.

Hoa hồng TikTok Shop Đông Nam Á đồng loạt tăng

Việc điều chỉnh tại thị trường Indonesia là một trong những đại diện cho làn sóng tăng hoa hồng tại Đông Nam Á lần này. Từ ngày 16 tháng 9, thị trường Indonesia có mức hoa hồng cho sản phẩm điện tử là 1% đến 10%, ngành thời trang và hàng tiêu dùng nhanh là 4,25% đến 10%, các sản phẩm lối sống khác là 2,5% đến 10%.

So với chính sách trước đây, mức tăng ở một số ngành hàng lên tới 3,5%. Việc điều chỉnh tại thị trường Malaysia còn đáng kể hơn, hoa hồng cho người bán trên cửa hàng ngành hàng tiêu dùng nhanh thậm chí lên tới 14,58%. Các thị trường khác như Philippines, Thái Lan, Singapore cũng lần lượt điều chỉnh tỷ lệ hoa hồng cho các loại hàng hóa khác nhau.

Theo thống kê, kể từ khi TikTok Shop lần đầu tiên thâm nhập thị trường Indonesia vào năm 2021, hoa hồng tại thị trường Đông Nam Á đã trải qua nhiều đợt tăng, với mức tăng tổng thể vượt quá 10%. TikTok cho biết những điều chỉnh này nhằm nâng cao chức năng và dịch vụ của nền tảng, giúp người bán cải thiện trải nghiệm tổng thể của người dùng, nhưng điều này chắc chắn làm tăng gánh nặng chi phí cho người bán.

Nguồn: Trang web chính thức TikTok/Tokopedia

Cuộc đấu giữa nền tảng và người bán: Bài toán sinh tồn dưới mức hoa hồng cao

Tác động của đợt điều chỉnh này đối với người bán là không nhỏ. Lấy Indonesia làm ví dụ, một số người bán phản ánh rằng, khi tham gia các chương trình miễn phí vận chuyển và hoàn tiền của nền tảng dựa trên mức cũ, mức hoa hồng họ phải chịu đã lên tới 11,5%. Sau khi chính sách mới được thực hiện, tổng mức hoa hồng cho một số ngành hàng sẽ lên tới 15,5%, lợi nhuận của người bán tiếp tục bị thu hẹp.

Đồng thời, chi phí quảng cáo và chi phí livestream trên TikTok Shop cũng ở mức cao, càng đẩy chi phí vận hành của người bán lên cao.

Một người bán giấu tên tiết lộ, tỷ lệ chi phí quảng cáo trên TikTok vào khoảng 30%, chi phí phòng livestream cũng cao hơn đáng kể so với các nền tảng đối thủ. Điều này khiến người bán ở thế bất lợi trong cạnh tranh, đặc biệt khi đối mặt với mức hoa hồng và phí quảng cáo tương đối thấp hơn từ các nền tảng thương mại điện tử khác.

Ngoài ra, phí giao dịch của nền tảng cũng đang tăng. Ví dụ, phí giao dịch tại thị trường Malaysia tăng từ 2,16% lên 3,78%, trong khi thị trường Thái Lan điều chỉnh từ 3% lên 3,21%. Những thay đổi này làm gia tăng áp lực chi phí cho người bán, buộc họ phải xem xét lại chiến lược kinh doanh.

Những thay đổi thị trường Đông Nam Á đằng sau việc tăng hoa hồng

Việc tăng hoa hồng của TikTok không phải là hiện tượng cá biệt, trên thực tế, toàn bộ môi trường thương mại điện tử tại Đông Nam Á đang có những thay đổi. Chính sách thuế và quy định thương mại của các quốc gia càng làm tăng chi phí tuân thủ cho người bán thương mại điện tử.

Ví dụ, Thái Lan từ tháng 7 năm 2024 đã áp thuế giá trị gia tăng (VAT) 7% đối với hàng hóa giá rẻ nhập khẩu từ nước ngoài, chính sách này trực tiếp ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của người bán xuyên biên giới.

Ngoài ra, khi các quốc gia như Indonesia tăng cường giám sát hàng hóa nhập khẩu, các yêu cầu tuân thủ mà nền tảng thương mại điện tử phải đối mặt cũng tăng lên, càng làm tăng khó khăn trong hoạt động kinh doanh của người bán tại thị trường Đông Nam Á.

Việc điều chỉnh hoa hồng lần này của TikTok có thể liên quan chặt chẽ đến những thay đổi chính sách này.

Cho đến nay, hơn 80% doanh số của TikTok Shop đến từ Đông Nam Á

Thời kỳ hưởng lợi của thị trường Đông Nam Á đã kết thúc?

Mặc dù hoa hồng tăng, chi phí gia tăng, nhưng thị trường Đông Nam Á vẫn có tiềm năng to lớn. Theo thống kê, Đông Nam Á vẫn là một trong những thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu.

Nhiều người bán cho rằng, dù đối mặt với nhiều thách thức, nhưng bằng cách tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả vận hành, họ vẫn có thể duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Tuy nhiên, đối với những người bán vừa và nhỏ, việc tăng hoa hồng chắc chắn mang lại áp lực sinh tồn lớn hơn. So với những người bán hàng đầu, khả năng thương lượng của những người bán này yếu hơn, biên lợi nhuận vốn đã hạn chế, cộng thêm chi phí tăng, họ khó có thể đối phó với đợt điều chỉnh này bằng cách tăng giá đơn giản.

Một người bán kỳ cựu chỉ ra rằng, những người bán hàng đầu thường nhận được nhiều trợ cấp và hỗ trợ hơn từ nền tảng, trong khi những người bán ở vị trí trung và cuối phải đối mặt với áp lực sinh tồn lớn hơn. Họ không thể dễ dàng tăng giá, vì khả năng cạnh tranh về giá là yếu tố then chốt để thu hút người tiêu dùng. “Việc tăng hoa hồng nền tảng ảnh hưởng không lớn đến người bán hàng đầu, nhưng đối với người bán nhỏ, điều đó có thể đồng nghĩa với nhiều thách thức hơn.”

Khi thương mại điện tử TikTok mở rộng dần tại thị trường Đông Nam Á, việc tăng hoa hồng nền tảng dường như đã trở thành xu hướng không thể tránh khỏi. Mặc dù điều này hỗ trợ cho việc nâng cấp dịch vụ và tối ưu hóa chức năng của nền tảng, nhưng cũng khiến nhiều người bán phải đánh giá lại chiến lược vận hành của mình.

Trong thị trường đầy cơ hội và thách thức này, làm thế nào để tìm ra điểm sinh lời mới trong môi trường chi phí cao đã trở thành vấn đề cấp bách mà người bán cần giải quyết. Tương lai của thương mại điện tử Đông Nam Á vẫn đầy tiềm năng, nhưng sự cân bằng giữa nền tảng và người bán cũng cần những điều chỉnh và khám phá mới.