2024Nếu bạn đang quan tâm đến thị trường Đông Nam Á, thì sự phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam chắc chắn là chủ đề không thể bỏ qua.
Là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực, ngành thương mại điện tử Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong những năm gần đây. Từ năm 2022, tốc độ tăng trưởng hàng năm đạt 18%, và đến năm 2023, mức tăng trưởng tổng thể đã vượt quá 30%. Vùng đất màu mỡ này đã thu hút sự chú ý của ngày càng nhiều nền tảng xuyên biên giới, và sự cạnh tranh cũng trở nên khốc liệt hơn.
Hiện tại, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang có cục diện cạnh tranh tập trung cao độ, với Shopee và TikTok Shop gần như "chiếm lĩnh" gần 90% thị phần, trở thành hai gã khổng lồ thực sự. Đồng thời, các nền tảng ngoại như Temu và Shein cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, mang đến nhiều biến số hơn cho thị trường này.
Tỷ lệ thị phần các nền tảng thương mại điện tử Nguồn: YouNet ECI
Shopee và TikTok Shop: Cuộc chiến "Song hùng thương mại điện tử"
Là người dẫn đầu thương mại điện tử Việt Nam, Shopee nhờ vào sự đa dạng về lựa chọn sản phẩm và dịch vụ logistics bản địa hóa, gần như trở thành lựa chọn mặc định của người tiêu dùng Việt. Các chương trình khuyến mãi, giao hàng nhanh chóng, kết hợp với các chiến dịch tiếp thị bùng nổ như lễ hội lớn, đã giữ chân người tiêu dùng một cách vững chắc. Đặc biệt, sự hợp tác sâu rộng với các công ty logistics địa phương giúp Shopee vượt trội về hiệu quả giao hàng.
Trong khi đó, TikTok Shop đã nhanh chóng vươn lên nhờ mô hình "mạng xã hội + thương mại điện tử". Dựa vào video ngắn và livestream bán hàng, TikTok Shop đã thu hút sự chú ý của thế hệ trẻ Việt Nam, đặc biệt là nhóm phụ nữ trẻ, vừa là người dùng cốt lõi của TikTok, vừa là lực lượng tiêu dùng chính. Sự tham gia của những người sáng tạo nội dung và KOL càng làm tăng nhiệt độ của nền tảng, liên tục thu hẹp khoảng cách thị trường với Shopee.
Các nền tảng ngoại đẩy nhanh gia nhập, cạnh tranh thị trường gia tăng
Mặc dù Shopee và TikTok Shop chiếm phần lớn thị trường, nhưng điều này không có nghĩa là các đối thủ khác không có cơ hội. Trong những năm gần đây, các nền tảng ngoại như Temu và Shein đã lần lượt tham gia, mang đến luồng gió mới cho thị trường thương mại điện tử Việt Nam.
Temu thu hút một nhóm người tiêu dùng nhạy cảm về giá nhờ chiến lược giá cực thấp. Chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng logistics xuyên biên giới của nó đảm bảo sự đa dạng về sản phẩm và giá cả phải chăng. Trong khi đó, Shein đã nắm bắt chính xác tình yêu thời trang của phụ nữ trẻ Việt Nam, xây dựng hình ảnh thương hiệu "thời trang nhanh giá rẻ" thông qua sự thâm nhập sâu rộng trên mạng xã hội.
Ngoài ra, mô hình bán buôn của 1688 cũng đang dần mở ra thị trường Việt Nam. Là kho hàng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nó đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các thương nhân Việt Nam tiết kiệm chi phí và mở rộng nguồn cung sản phẩm.
"Cuộc chiến phòng thủ" của nền tảng nội địa: Hỗ trợ chính sách và sự trỗi dậy của thương mại điện tử livestream
Trong bối cảnh các nền tảng ngoại đang tấn công mạnh mẽ, các thương nhân nội địa Việt Nam cũng không ngồi yên. Nhờ sự hỗ trợ chính sách của chính phủ, thương mại điện tử livestream đã phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Các doanh nghiệp nội địa thông qua việc tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn, nhanh chóng nắm vững kỹ thuật livestream và bắt đầu bán hàng qua livestream với sự hỗ trợ của nền tảng. Lượt xem phòng livestream của nhiều thương hiệu mới nổi thậm chí đã vượt mốc triệu lượt, trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng doanh số.
Đồng thời, chính phủ Việt Nam đã ban hành các chính sách quản lý thương mại điện tử chặt chẽ hơn để ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh, chẳng hạn như hạn chế giảm giá khuyến mãi không quá 50%. Các chính sách này vừa điều chỉnh thị trường, vừa giúp các thương nhân nội địa tham gia cạnh tranh một cách lành mạnh hơn.
Thủ tướng Việt Nam yêu cầu tăng cường quản lý Nguồn: nhandan.vn
Tương lai của thương mại điện tử Việt Nam: Cơ hội và thách thức song hành
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam rõ ràng vẫn đang trong giai đoạn phát triển nhanh chóng, nhưng sự phức tạp của cạnh tranh cũng đang gia tăng. Cuộc chiến giá cả và logistics do các nền tảng ngoại mang lại, cùng với yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng Việt về trải nghiệm mua sắm, đang liên tục nâng cao rào cản thị trường.
Trong tương lai, ai có thể đạt được đột phá về logistics, trải nghiệm người dùng và tuân thủ quy định, người đó sẽ là người chiến thắng cuối cùng. Đối với các thương nhân nội địa Việt Nam, nắm bắt lợi ích từ chính sách của chính phủ và liên tục đổi mới hình thức nội dung là chìa khóa để đối đầu với các gã khổng lồ ngoại.
Nhìn chung, thị trường thương mại điện tử Việt Nam là một vùng đất đầy cơ hội, nhưng người chiến thắng thực sự chắc chắn là những ai vừa có thể thấu hiểu nhu cầu của người tiêu dùng, vừa có thể nhanh chóng điều chỉnh chiến lược. Cuộc cạnh tranh này, mới chỉ bắt đầu.
