Thế giới của những gã khổng lồ internet, bề ngoài là cuộc cạnh tranh về công nghệ và thương mại, nhưng thực chất, đằng sau là cuộc chiến giành lợi ích và thị phần. Lần này, gã khổng lồ công nghệ Google đã bị Ceneo, nền tảng thương mại điện tử Ba Lan trực thuộc Allegro, kiện trực tiếp ra tòa, cáo buộc lạm dụng vị thế thị trường và yêu cầu bồi thường 2,33 tỷ zloty (khoảng 568 triệu USD). Vụ kiện xuyên quốc gia này phản ánh áp lực chống độc quyền mà các gã khổng lồ công nghệ phải đối mặt trên toàn cầu.

Ceneo kiện Google và yêu cầu bồi thường 570 triệu USD Nguồn: Market Watch

Cáo buộc của Ceneo: Độc quyền gây hại cho ai?

Ceneo là trang web so sánh giá lớn nhất Ba Lan, cũng là một người chơi quan trọng trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Người dùng có thể nhanh chóng so sánh giá sản phẩm, xem đánh giá và cuối cùng tìm ra kênh mua hàng ưu đãi nhất thông qua Ceneo. Tuy nhiên, theo Ceneo, Google, với tư cách là công cụ tìm kiếm quan trọng nhất thế giới, đã lợi dụng vị thế thống lĩnh thị trường của mình để ưu tiên hiển thị dịch vụ so sánh giá của chính mình trong kết quả tìm kiếm, điều này trực tiếp thu hẹp không gian thị trường của Ceneo.

Đây không phải là chuyện nhỏ. Trong đơn kiện, Ceneo nêu rõ rằng hành vi cạnh tranh không lành mạnh của Google đã gây ra thiệt hại kinh tế trực tiếp lên tới 1,72 tỷ zloty trong giai đoạn từ năm 2013 đến tháng 11 năm 2024, cộng thêm 615 triệu zloty tiền lãi. Ngoài ra, Ceneo còn có kế hoạch tính thêm lãi suất theo quy định cho khoản bồi thường 2,33 tỷ zloty này cho đến khi Google thanh toán xong.

Google không đồng ý với điều này, khẳng định rằng giải pháp mua sắm của họ đã hoạt động trong nhiều năm và luôn cam kết hỗ trợ các thương hiệu, nhà bán lẻ và nền tảng mua sắm so sánh của bên thứ ba trên toàn cầu. Rõ ràng, vụ kiện này sẽ không dễ dàng kết thúc.

Google cho biết không đồng ý với vụ kiện Nguồn: Market Watch

"Tiền án" của Google: Vấn đề độc quyền không phải lần đầu

Vụ kiện của Ceneo không phải là trường hợp cá biệt. Trên thực tế, Google đã nhiều lần bị đưa lên ghế bị cáo chống độc quyền vì những hành vi tương tự.

Ngay từ năm 2017, cơ quan chống độc quyền của EU đã phạt Google một khoản tiền kỷ lục 2,42 tỷ euro với lý do Google ưu tiên quảng bá dịch vụ so sánh giá của chính mình trong kết quả tìm kiếm, gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của các đối thủ cạnh tranh. Vụ kiện này không chỉ khiến Google phải trả một khoản tiền phạt khổng lồ mà còn là tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý của các quốc gia khác sau này.

Gần đây, Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản (JFTC) cũng đã phán quyết rằng Google đã vi phạm luật chống độc quyền của Nhật Bản trong dịch vụ tìm kiếm trực tuyến. Còn tại Mỹ, Bộ Tư pháp thậm chí còn đề xuất tách trình duyệt Chrome khỏi Google để làm suy yếu vị thế độc quyền của họ trên thị trường tìm kiếm. Những trường hợp này cho thấy Google đang phải đối mặt với áp lực quản lý ngày càng lớn trên toàn cầu.

Google bị EU phạt 2,42 tỷ euro Nguồn: Forbesindia

Cuộc chiến thuật toán của nền tảng thương mại điện tử: Không chỉ có Google

Vấn đề của Google có vẻ tập trung vào công cụ tìm kiếm, nhưng vấn đề "thuật toán thiên vị sản phẩm của chính mình" không hiếm trong lĩnh vực thương mại điện tử toàn cầu.

Vào tháng 6 năm nay, gã khổng lồ thương mại điện tử Hàn Quốc Coupang cũng bị phạt vì hành vi tương tự. Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc đã cáo buộc Coupang thao túng thuật toán để nâng cao thứ hạng tìm kiếm của các sản phẩm tự doanh trên nền tảng, khiến các sản phẩm này "xuất hiện ưu tiên" trước người dùng. Hành vi này bị coi là cạnh tranh không lành mạnh và Coupang cuối cùng đã phải nộp phạt 162,8 tỷ won (khoảng 850 triệu nhân dân tệ).

Những trường hợp này cho thấy một logic kinh doanh chung: Các nền tảng lợi dụng quyền kiểm soát hành vi người dùng và thuật toán tìm kiếm để hướng lưu lượng truy cập vào dịch vụ của chính mình, từ đó thu được nhiều lợi ích hơn. Và mặc dù biện pháp này có thể mang lại tăng trưởng kinh doanh trong ngắn hạn, nhưng nó có thể phá hủy sự cạnh tranh công bằng trên thị trường.

Coupang thao túng thứ hạng sản phẩm Nguồn: Newsis

Kết luận: Con đường chống độc quyền còn rất dài

Vụ kiện của Ceneo chống lại Google là một minh chứng nữa cho áp lực chống độc quyền toàn cầu mà các gã khổng lồ công nghệ phải đối mặt. Trong một nền kinh tế kỹ thuật số do một số ít gã khổng lồ thống trị, cạnh tranh công bằng là một thứ xa xỉ hiếm có. Dù là Google, Coupang hay bất kỳ doanh nghiệp nào khác lợi dụng vị thế thị trường để đàn áp đối thủ, đằng sau những hành vi này phản ánh một vấn đề sâu sắc: Ai sẽ giám sát những gã khổng lồ xuyên quốc gia này?

Trong tương lai, cuộc chơi "độc quyền và chống độc quyền" này sẽ chỉ ngày càng phức tạp hơn. Và kết quả của vụ kiện này có thể mang lại nhiều hy vọng hơn cho một cục diện cạnh tranh công bằng trên thị trường toàn cầu.