Nghị viện Châu Âu đã thông qua một đề xuất với kết quả áp đảo 619 phiếu thuận, 26 phiếu chống, trong đó có một nội dung về kiểm soát hàng hóa không đạt chuẩn từ các cửa hàng trực tuyến ngoài EU.

Theo số liệu của Ủy ban Châu Âu, năm 2024 số lượng hàng hóa giá trị thấp nhập vào EU đã đạt 4,6 tỷ món, tương đương mỗi ngày có 12 triệu kiện hàng tận dụng ưu đãi miễn thuế để vào thị trường EU với chi phí thấp.

Trong đó có tới 91% kiện hàng đến từ Trung Quốc.

Nghị sĩ EU Salvatore De Meo đã thẳng thắn nhận định: “Đằng sau mỗi giao dịch mua sắm trực tuyến đều có thể tiềm ẩn rủi ro về sức khỏe, an toàn và quyền lợi người tiêu dùng – mà những rủi ro này thường đến từ các nhà vận hành ngoài EU lách luật. Doanh nghiệp của chúng ta không thể kỳ vọng cạnh tranh trong điều kiện bất công như vậy.”

Nguồn ảnh: European Parliament

01 Kỷ nguyên miễn thuế khép lại

Sự bất mãn của EU đối với chính sách miễn thuế cho hàng hóa giá trị nhỏ đã tồn tại từ lâu. Ngay từ năm 2023, Ủy ban Châu Âu đã đưa ra đề xuất cải cách tham vọng nhất kể từ khi thành lập Liên minh Thuế quan, đề xuất hủy bỏ ưu đãi miễn thuế cho hàng nhập khẩu giá trị thấp.

Chính sách này vốn là lợi thế cốt lõi giúp các nền tảng như Temu, Shein “càn quét châu Âu” bằng giá rẻ. Sau khi quy định mới được thực thi, tất cả hàng hóa đều phải chịu thuế suất trung bình 10%–20%, biên lợi nhuận của hàng giá trị thấp sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Giả sử một chiếc áo giá niêm yết 50 euro, mức thuế mới 15% sẽ khiến chi phí mỗi chiếc tăng thêm 7,5 euro.

Nhưng đó mới chỉ là “khai vị”, EU còn dự định áp thêm “phí xử lý môi trường” 1–3 euro cho mỗi kiện hàng. Tính trung bình 1.000 đơn/ngày, chỉ riêng khoản phí này mỗi năm đã dễ dàng vượt 360.000 euro.

Thuế + phí xử lý cùng lúc áp dụng, tổng chi phí của nhiều người bán tăng vọt 30%–50%.

Điều phiền toái hơn là tất cả kiện hàng trước khi nhập cảnh đều phải nộp trước đầy đủ tài liệu về thành phần, chứng nhận an toàn, v.v..., hải quan còn kiểm tra mở hộp từng kiện một cách nghiêm ngặt. Thời trang nhanh vốn “giao trong 7 ngày”, nay phải chờ thêm ít nhất 3–5 ngày, với người bán nhạy cảm về thời gian thì chẳng khác nào “rút củi đáy nồi”.

Nguồn ảnh: irish times

02 Hiệu ứng domino toàn cầu

Hành động của EU không phải là trường hợp cá biệt, “quân cờ domino” rào cản thuế quan toàn cầu đang đổ xuống. Ngày 2/5 năm nay, Mỹ chính thức hủy bỏ chính sách miễn thuế cho hàng Trung Quốc dưới 800 USD, chấm dứt mô hình thông quan T86.

Bộ Tài chính Nhật Bản cũng đã công bố dự thảo mới, dự kiến từ năm 2026 sẽ áp thuế tiêu dùng 10% đối với hàng nhập khẩu dưới 10.000 yên (khoảng 495 nhân dân tệ). Là thị trường thương mại điện tử lớn thứ tư thế giới, điều chỉnh chính sách của Nhật sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của các mặt hàng giá rẻ như thời trang, phụ kiện 3C.

Dù đã rời EU, nhưng Anh vẫn giữ nhịp độ chính sách tương tự. Bộ trưởng Tài chính Anh đã tuyên bố sẽ xem xét lại chế độ thuế nhập khẩu cho hàng giá trị thấp, cân nhắc hủy bỏ ưu đãi miễn thuế cho kiện hàng dưới 135 bảng Anh.

Xu hướng thuế toàn cầu thay đổi đột ngột, báo hiệu thời đại “chạy đua không rào cản” của thương mại điện tử xuyên biên giới đã chính thức khép lại. Theo số liệu mới nhất của EU, năm 2024 có 4,6 tỷ kiện hàng giá rẻ tràn vào châu Âu, gấp đôi năm 2023 và gấp ba năm 2022; đáng báo động hơn, phần lớn hàng hóa này khi kiểm tra ngẫu nhiên đều bị xác định không đạt tiêu chuẩn an toàn, môi trường của châu Âu.

Nguồn ảnh: vatupdate

03 Ngành nghề tìm đường sống còn

Trước biến động chính sách, các nền tảng lớn đã bắt đầu chuyển đổi khẩn cấp. Để ứng phó quy định mới, Temu đã khởi động kế hoạch kho hàng địa phương tại châu Âu, yêu cầu người bán dự trữ hàng hóa trước tại kho Ba Lan, Đức, đồng thời triển khai “mô hình bán quản lý” – nền tảng chịu trách nhiệm logistics, người bán chịu rủi ro tồn kho.

Theo dữ liệu nội bộ, năm 2024 tỷ lệ kho hàng địa phương của Temu tại châu Âu chưa đến 15%, dưới quy định mới lợi thế giá rẻ của họ có thể tiếp tục suy giảm.

Trước đây một số người bán đã lách thuế bằng cách tách đơn hàng (ví dụ chia đơn 200 euro thành 2 kiện 100 euro), nhưng sau khi quy định mới có hiệu lực, hải quan sẽ kiểm tra nghiêm ngặt hành vi “kiến tha lâu đầy tổ”, vi phạm sẽ bị phạt nặng thậm chí khóa tài khoản.

04 Lối thoát

Nói một cách đơn giản, việc EU và các nước khác hủy bỏ chính sách miễn thuế cho hàng giá trị nhỏ đã là xu thế tất yếu, điều này gây tác động lớn đến những người bán dựa vào chiến lược giá rẻ. Để đối phó thách thức, người bán cần bắt đầu làm những việc sau:

Cân nhắc sử dụng kho ngoại quốc: Dự trữ hàng hóa trước tại kho ở châu Âu, vừa tiết kiệm thuế, vừa giao hàng nhanh hơn.

Bán sản phẩm tốt hơn: Giảm các mặt hàng chỉ cạnh tranh giá, tăng bán sản phẩm chất lượng, đặc sắc, biên lợi nhuận cao.

Xây dựng thương hiệu: Khiến khách hàng nhớ đến thương hiệu của bạn, sẵn sàng trả thêm tiền cho sản phẩm của bạn, như vậy sẽ không sợ chi phí tăng cao.

Dù chi phí tăng lên, nhưng thực ra đây cũng là cơ hội để toàn ngành phát triển theo hướng chuẩn hóa, chú trọng chất lượng hơn. Đối với người bán, đã đến lúc điều chỉnh tư duy, làm ăn bài bản hơn.