Về việc TikTok quay trở lại Indonesia, Tuke đã nói đi nói lại nhiều lần, nhưng tại sao vẫn phải nhắc đến?
Chủ yếu là muốn mượn cơ hội này để làm rõ "sự cần thiết của việc vươn ra nước ngoài" của các doanh nghiệp Trung Quốc, tránh để bạn đọc nghĩ rằng Tuke chỉ đang quảng cáo cho TikTok.
Thực ra, những người bạn làm kinh doanh chắc hẳn đã nhận ra, qua nhiều năm phát triển, các chiêu trò bán hàng trực tuyến đã được khai thác hết. Dù có tổ chức thêm nhiều sự kiện, đổi cách tiếp thị thế nào, nhưng nhu cầu nội địa trong nước đã đạt đến điểm bão hòa, khó có thể xuất hiện sức mua khổng lồ nữa.
Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp trong nước, dù là B2B hay B2C, đều cần phải vươn ra nước ngoài để tìm kiếm sự tăng trưởng mới.
Nhưng hiện nay, nhiều sản phẩm lưu thông trên thế giới đều là "Made in China", đó chẳng phải là vươn ra nước ngoài sao?
Tất nhiên là không.
Cần biết rằng, ý nghĩa của xuất khẩu sản phẩm và vươn ra nước ngoài của thương hiệu là khác nhau. Trước đây, chúng ta xuất khẩu sản phẩm đã gia công cho các thương hiệu nước ngoài, để họ gắn nhãn, định giá và bán hàng. Nhìn bề ngoài, chúng ta kiếm được một đơn hàng lớn, nhưng thực chất chúng ta chỉ là nhà máy gia công của thế giới, là nơi cung cấp sản phẩm giá rẻ. Các nhà sản xuất trong nước cạnh tranh giành đơn hàng bằng cách ép giá nhau, cuối cùng chẳng ai kiếm được lợi nhuận, chỉ đủ sống qua ngày.
Vì vậy, mới khuyến nghị doanh nghiệp vươn ra nước ngoài, tự mình tham gia vào quá trình bán hàng, mới có thể thu được nhiều lợi ích kinh tế hơn, nếu không thì chỉ có thể "cạnh tranh khốc liệt" trong thị trường nội địa.
Nhưng vươn ra nước ngoài cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề, như bảo hộ địa phương của các nước, phân biệt đối xử với doanh nghiệp nước ngoài, v.v. Tuy nhiên, đây cũng là điều không thể tránh khỏi, vì trên đời này không có con đường nào "thuận buồm xuôi gió".
Và trên con đường vươn ra nước ngoài này, TikTok thực sự đã cho chúng ta một ví dụ điển hình, đó là điều Tuke đã nói ở đầu bài – TikTok quay trở lại Indonesia.
Là một doanh nghiệp Trung Quốc, ByteDance đưa TikTok ra thế giới vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn, bởi vì điều này tương đương với việc thương hiệu vươn ra nước ngoài, để "người địa phương" chấp nhận một "người ngoài" cần có thời gian và lòng tin. May mắn thay, vấn đề không quá lớn, TikTok về cơ bản đã trải qua hầu hết các vấn đề mà doanh nghiệp vươn ra nước ngoài gặp phải.
Và sự thành công của nó khi vươn ra nước ngoài cũng đã mở ra một con đường suôn sẻ hơn cho các doanh nghiệp nội địa khác.
Đầu năm 2021, TikTok Shop ra mắt tại Indonesia, và trong năm đó, doanh thu tại Đông Nam Á đã đạt 600 triệu USD.
Đến năm 2022, con số này đã tăng hơn bảy lần.
Theo dự đoán của các chuyên gia trong ngành, doanh thu của TikTok Shop vào năm 2023 sẽ đạt 15 tỷ USD, đồng thời nền tảng này đã thu hút hơn 6 triệu thương nhân địa phương đăng ký, giải quyết hàng chục triệu vấn đề việc làm liên quan cho Indonesia.
Mặc dù chính phủ Indonesia lo ngại rằng hoạt động kinh doanh trực tuyến ảnh hưởng đến lợi ích của các doanh nghiệp vừa và nhỏ địa phương, và sợ rằng sản phẩm Trung Quốc quá rẻ ở Indonesia là bán phá giá, nên đã cấm giao dịch hàng hóa trên TikTok.
Nhưng những người tinh mắt đều thấy, lý lẽ của chính phủ Indonesia tự nó không đứng vững.
Bởi vì Indonesia còn có các nền tảng thương mại điện tử như Tokopedia, Shopee, Lazada, chỉ có điều, vừa làm mạng xã hội vừa làm thương mại điện tử, chỉ có TikTok mà thôi.
Vì vậy, lý do ảnh hưởng trực tuyến đến ngoại tuyến để đóng cửa TikTok Shop, thực chất chỉ là che đậy việc sản phẩm Trung Quốc quá rẻ, ảnh hưởng đến lợi ích của các thương nhân địa phương Indonesia.
Tuy nhiên, sự việc này sau hai tháng cũng đã có bước ngoặt, vì TikTok có ảnh hưởng lớn trong dân chúng, trên đó còn có hơn một triệu thương nhân, việc đóng cửa trực tiếp là không hợp lý.
Vì vậy, chính phủ đã nghĩ ra một cách dung hòa, cho TikTok sáp nhập với Tokopedia, nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Indonesia, thực hiện "bản địa hóa" TikTok, đồng thời công ty mẹ TikTok cũng giành được quyền kiểm soát cổ phần của công ty sau sáp nhập.
TikTok cũng cam kết sẽ đầu tư 1,5 tỷ USD trong vài năm tới, tạo ra hàng triệu cơ hội việc làm mới cho địa phương Indonesia, và hỗ trợ sự phát triển của hơn 90% thương nhân, chủ yếu là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME).
Không chỉ vậy, để hỗ trợ tốt hơn cho các thương nhân địa phương, TikTok có kế hoạch quảng bá sản phẩm nội địa Indonesia trên nền tảng, và cung cấp các nguồn lực liên quan đến sản xuất và bán hàng thượng nguồn. Đồng thời, họ cũng có kế hoạch quảng bá các thương hiệu địa phương trên thị trường quốc tế, hỗ trợ thương nhân bán sản phẩm trực tuyến thông qua các lĩnh vực như tiếp thị, thương hiệu và thực hành kinh doanh bền vững. Ngoài ra, TikTok còn có kế hoạch thành lập trung tâm công nghệ tại Indonesia để đào tạo nhân tài công nghệ địa phương.
Loạt hành động này của TikTok có thể nói là đã mang lại nhiều lợi ích cho Indonesia, tất nhiên, về lâu dài, hành động này chắc chắn là một thao tác đôi bên cùng có lợi.
Đến đây, câu chuyện của TikTok tại Indonesia coi như tạm kết thúc, nhưng đối với các doanh nghiệp Trung Quốc muốn vươn ra nước ngoài phát triển, sự việc của TikTok đã như một tiếng sét, và cũng mang lại kinh nghiệm cho các doanh nghiệp sau này, giúp họ chú trọng hơn đến bản địa hóa.

Cũng giống như Huawei những năm đầu tiến vào thị trường nước ngoài, chẳng phải cũng tuân thủ luật pháp và quy định địa phương, thuê nhân viên địa phương, cung cấp nhiều cơ hội việc làm cho địa phương, mới từng bước giành được lòng tin sao? Mặc dù hiện nay nó vẫn thường xuyên bị các quy định của chính phủ Mỹ hạn chế, nhưng đó cũng là vì sự hùng mạnh của chúng ta khiến họ cảm thấy bị đe dọa.
Tóm lại, con đường vươn ra nước ngoài của các doanh nghiệp Trung Quốc còn dài và gian nan.
Ở lại trong nước phát triển tất nhiên là ổn định, nhưng đối với một số ngành, thị trường trong nước không thể chịu nổi năng lực sản xuất ngày càng cạnh tranh khốc liệt, muốn tiếp tục phát triển, chỉ có thể tìm kiếm con đường mới.
Hơn nữa, như Tuke đã nói ở trên, sự thành công của TikTok khi vươn ra nước ngoài đã mở ra một con đường suôn sẻ hơn cho các doanh nghiệp nội địa.
Ít nhất về mặt quảng bá, dù là doanh nghiệp B2B hay B2C, đều có một nền tảng tốt hơn. Còn việc làm thế nào để xây dựng nhà máy tại địa phương, thiết lập kho hàng nước ngoài, tiết kiệm chi phí vận chuyển, đó là việc riêng của doanh nghiệp.
Giống như một nhà máy đèn LED mà Tuke biết – Mufan Optoelectronics, đã vươn ra nước ngoài qua TikTok, kinh doanh phát đạt, đơn hàng phủ khắp Dubai, Paris, UAE, tạo dựng được danh tiếng thương hiệu riêng.
Vì vậy, vươn ra nước ngoài thực ra cũng không khó lắm, quan trọng là kiên trì, nếu ai muốn trao đổi kinh nghiệm, hãy tìm Tuke để trò chuyện.



