Ngày 12 tháng 5 năm 2025, "Tuyên bố chung về Đàm phán Kinh tế và Thương mại Geneva" do Trung Quốc và Mỹ công bố đã tạo ra một "quả bom nước sâu" trong lĩnh vực thương mại toàn cầu. Mức thuế 24% mà Mỹ áp đặt lên hàng hóa Trung Quốc sẽ tạm dừng trong 90 ngày, chỉ giữ lại mức thuế cơ bản 10%, đồng thời hủy bỏ hai sắc lệnh thuế quan mới được bổ sung vào đầu tháng 4; phía Trung Quốc cũng tạm dừng áp dụng mức thuế trả đũa 24% đối với Mỹ và dỡ bỏ các biện pháp phi thuế quan như kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.

Sự điều chỉnh chính sách này trực tiếp thúc đẩy mức giảm tổng hợp thuế quan Trung-Mỹ lên tới 91%, gây ra hiệu ứng dây chuyền khi các nhà mua hàng Mỹ đổ xô mua hàng Trung Quốc qua đêm, các tuyến đường Trung-Mỹ chật kín chỗ và giá cước vận chuyển tăng vọt.

Nguồn ảnh: Internet

Logic cốt lõi và tác động thị trường của việc điều chỉnh thuế quan

Cốt lõi của việc điều chỉnh thuế quan lần này là nhằm giảm bớt áp lực kinh tế giữa hai bên. GDP quý I của Mỹ giảm 0,3% theo quý, kỳ vọng lạm phát tăng lên 6,5%, trong khi kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ trong tháng 4 dưới tác động của thuế quan cao đã giảm mạnh 18% so với cùng kỳ. Theo tuyên bố chung, mức thuế 24% mà Mỹ tạm dừng liên quan đến "thuế quan đối ứng" áp dụng trước tháng 4 năm 2025, mức thuế cơ bản 10% được giữ lại bao gồm các mặt hàng nhạy cảm như thép, nhôm và fentanyl; Trung Quốc đã hủy bỏ mức thuế trả đũa 25% đối với nông sản Mỹ và điều chỉnh thuế suất hàng công nghiệp xuống 5%-10%.

Sau khi chính sách có hiệu lực, mức thuế tổng hợp thực tế của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc đã giảm từ mức cao nhất 145% xuống còn 30%-45%, trong khi thuế suất của Trung Quốc đối với hàng hóa Mỹ ổn định ở mức 10%-35%, lần đầu tiên hai bên đạt được "thuế quan đối ứng".

"Tuyên bố chung về Đàm phán Kinh tế và Thương mại Mỹ-Trung Geneva"

Sự thay đổi này đã trực tiếp kích thích sự phục hồi ngắn hạn của thương mại Trung-Mỹ. Lấy ví dụ về Công ty Công nghệ Thông minh Bắc Nga Tô Châu, thuế quan đối với sản phẩm máy lọc không khí của họ xuất khẩu sang Mỹ đã giảm mạnh từ 175% xuống còn 55%, khách hàng tại bang Ohio, Mỹ đã gọi điện ngay trong đêm yêu cầu bổ sung hàng, đơn đặt hàng trong ngày của doanh nghiệp tăng gấp 3 lần.

Thị trường logistics thậm chí còn xuất hiện hiện tượng "khó tìm tàu": ngày 12 tháng 5, lượng đặt chỗ trên các tuyến đường Trung-Mỹ tăng vọt 35%, chỗ trống trước cuối tháng 5 gần như đã kín, giá cước vận tải biển dự kiến tăng 20% trong vòng hai tuần. Một quan chức Cảng Long Beach, Mỹ tiết lộ rằng 12 giờ trước khi công bố chính sách, đã từng xảy ra tình trạng cực đoan "không có tàu hàng Trung Quốc cập cảng", nhưng hiện tại sản lượng thông qua cảng đã phục hồi về 70% so với bình thường.

Nguồn ảnh: X

Chiến lược doanh nghiệp: Từ "chạy đua vận chuyển và tích trữ" đến "bố trí toàn cầu"

Đối mặt với cửa sổ chính sách 90 ngày, các doanh nghiệp Trung Quốc đang diễn ra màn kịch "chạy đua với thời gian". Tập đoàn Desai Ôn Châu đã nhận được đơn đặt hàng trị giá hơn một triệu nhân dân tệ từ Mỹ ngay trong đêm thuế quan giảm, Công ty Thiết bị Che nắng Uy Nhĩ Đạt Thượng Hải đã khẩn cấp khởi động dây chuyền sản xuất 24 giờ. Nhưng những điều chỉnh chiến lược sâu sắc hơn đang được ấp ủ. Năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới của Trung Quốc đạt 2,63 nghìn tỷ nhân dân tệ, trong đó 70% nguồn hàng của người bán Amazon phụ thuộc vào Trung Quốc. Rủi ro tập trung quá mức vào thị trường Mỹ buộc các doanh nghiệp phải đẩy nhanh bố trí đa dạng hóa.

Nguồn ảnh: techstartups

Lấy ví dụ về gã khổng lồ nội thất Chí Âu Khoa Kỹ, doanh thu thị trường châu Âu năm 2024 của họ chiếm 61%, thông qua việc thâm nhập kênh bán lẻ tại Đức đã đạt được "đột phá bản địa hóa"; trong khi Công ty Công nghệ Thông minh Bắc Nga đã mở rộng thị trường Đông Nam Á, giảm tỷ trọng kinh doanh tại Mỹ từ 40% xuống còn 20%, sử dụng các danh mục nhu cầu cứng để đối phó với biến động thuế quan.

Dữ liệu cho thấy, quy mô thị trường thương mại điện tử châu Âu năm 2025 sẽ vượt 915,9 tỷ euro, các thị trường mới nổi như Đông Nam Á, Mỹ Latinh tăng trưởng trên 20%, trở thành mặt trận mới để các doanh nghiệp Trung Quốc phân tán rủi ro.

Nguồn ảnh: dataiads

Kết luận: Tìm kiếm sự chắc chắn trong bất định

Cuộc đối đầu thuế quan Trung-Mỹ còn lâu mới kết thúc, nhưng sự điều chỉnh lần này chắc chắn đã tiêm một liều thuốc tăng cường cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, 90 ngày vừa là cửa sổ tích trữ hàng, vừa là thời kỳ vàng để điều chỉnh chiến lược - thông qua bản địa hóa châu Âu, khu vực hóa Đông Nam Á, khác biệt hóa Mỹ Latinh để xây dựng hệ thống "tăng trưởng đa cực"; đồng thời sử dụng các công cụ số hóa để tối ưu hóa chuỗi cung ứng, mới có thể đứng vững trong những biến động thương mại tương lai.