1933Nếu nói rằng video ngắn đang định hình lại cách mua sắm của người tiêu dùng toàn cầu, thì châu Phi chắc chắn là chiến trường tiếp theo của cuộc cách mạng này.
Dữ liệu cho thấy, người Kenya dành trung bình 3 giờ 43 phút mỗi ngày trên mạng xã hội, người Nam Phi theo sát với 3 giờ 37 phút, cao hơn một phần ba so với mức trung bình toàn cầu. Và TikTok là một trong những nền tảng video ngắn yêu thích của họ. Sự bùng nổ của TikTok tại châu Phi không chỉ thay đổi cách giải trí của người dân mà còn đang định hình lại thói quen mua sắm của người tiêu dùng châu Phi.
Người Kenya dành nhiều thời gian nhất trên mạng xã hội toàn cầu Nguồn: Visual Capitalist
Đại dương xanh thương mại điện tử tại thị trường châu Phi
Châu Phi là lục địa đông dân thứ hai thế giới, với hơn 1,4 tỷ dân, và cơ cấu dân số cực kỳ trẻ, độ tuổi trung bình chỉ 19,4. Dân số trẻ không chỉ mang lại tiềm năng tiêu dùng mà còn cho thấy khả năng tiếp thu cái mới cao. So với các khu vực khác, quá trình số hóa của châu Phi bắt đầu muộn hơn, nhưng tình trạng này đang thay đổi nhanh chóng. Đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử, châu Phi cho thấy tiềm năng tăng trưởng khổng lồ - năm 2022, quy mô thị trường thương mại điện tử châu Phi đạt 32,5 tỷ USD, dự kiến sẽ tăng gấp đôi lên gần 60 tỷ USD vào năm 2027.
Tuy nhiên, tỷ lệ thâm nhập thương mại điện tử thấp vẫn là đặc điểm chính của châu Phi. Hiện tại, tỷ lệ thâm nhập thương mại điện tử ở châu Phi chỉ là 35%, thấp hơn đáng kể so với mức trên 80% của thị trường châu Âu và Mỹ. Nhưng đặc tính xuất phát điểm thấp, tăng trưởng nhanh này khiến châu Phi trở thành đại dương xanh mới mà các nhà bán hàng linh hoạt và nền tảng xuyên biên giới đang tranh giành.
Tiềm năng thương mại điện tử to lớn của thị trường châu Phi Nguồn: en.people.cn
TikTok: Điểm bùng phát của thương mại điện tử video ngắn
Đối mặt với một thị trường có dân số trẻ hóa và tiềm năng tăng trưởng lớn như vậy, nền tảng video ngắn trở thành chìa khóa dẫn dắt xu hướng tiêu dùng, và TikTok chính là trung tâm của làn sóng này.
Một cuộc khảo sát người tiêu dùng tại Nam Phi cho thấy, hơn 60% người dùng mua hàng trực tiếp sau khi phát hiện sản phẩm qua video TikTok, tỷ lệ này lên tới 64% trong các dịp lễ. Thuật toán đề xuất của TikTok giúp người tiêu dùng tiếp cận với những sản phẩm họ có thể quan tâm, nội dung video ngắn trực tiếp thúc đẩy cơn sốt mua sắm "thấy là muốn mua" của giới trẻ châu Phi.
TikTok còn đào sâu vào hệ sinh thái nội dung châu Phi. Sau khi gia nhập thị trường châu Phi vào năm 2019, nền tảng này nhanh chóng triển khai chương trình đào tạo người sáng tạo (Africa Creator Hub). Thông qua khóa đào tạo chuyên sâu kéo dài tám tuần, TikTok dạy những người sáng tạo nội dung địa phương cách tạo video chất lượng cao, hợp tác với thương hiệu và nắm vững các kỹ thuật kiếm tiền như livestream bán hàng. Sự hỗ trợ bản địa hóa này nhanh chóng tạo ra một loạt "người bán hàng livestream phiên bản châu Phi", họ không chỉ tạo ra lưu lượng truy cập cho nền tảng TikTok mà còn trực tiếp thúc đẩy doanh số bán hàng.
Trong số những ngôi sao video ngắn châu Phi, nổi tiếng nhất có lẽ là "anh chàng xòe tay" Khaby Lame. Anh chinh phục khán giả toàn cầu bằng nội dung hài hước không lời, thu hút hơn 162 triệu người theo dõi và trở thành người sáng tạo có nhiều người theo dõi nhất trên TikTok toàn cầu. Điều này không chỉ giúp anh ký hợp đồng với thương hiệu xa xỉ HUGO BOSS mà còn trực tiếp nâng cao tầm ảnh hưởng của TikTok tại châu Phi. Mô hình người nổi tiếng bán hàng tương tự đang được TikTok nhân rộng hàng loạt, xây dựng cầu nối mới giữa thương hiệu và người tiêu dùng.
Trang chủ TikTok của Khaby Lame
Cơ hội mới cho nhà bán hàng Trung Quốc
Đối với các nhà bán hàng Trung Quốc, nhu cầu tiêu dùng đặc thù của thị trường châu Phi mang đến những cơ hội hoàn toàn mới.
Do khí hậu nóng bức và kết cấu tóc đặc biệt, tóc giả trở thành nhu yếu phẩm hàng ngày của người tiêu dùng châu Phi. Dữ liệu cho thấy, tóc giả sản xuất tại Trung Quốc chiếm 35% thị trường tóc giả châu Phi và vẫn đang tăng trưởng nhanh chóng. Một số thương nhân Trung Quốc quảng bá sản phẩm tóc giả qua quảng cáo TikTok, thậm chí phải tăng ca giao hàng để đáp ứng đơn hàng trong các đợt khuyến mãi ngày lễ.
Ngoài tóc giả, sản phẩm điện tử tiêu dùng cũng là danh mục bán chạy tại châu Phi. Cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện khiến người tiêu dùng châu Phi có nhu cầu rất cao về các phụ kiện như sạc dự phòng. Ví dụ, một cục sạc dự phòng có giá gốc 50 NDT có thể bán được từ 80 đến 90 NDT tại thị trường châu Phi, sau khi trừ các chi phí, vẫn còn lợi nhuận khoảng 15%. Ngoài ra, điện thoại thông minh có bộ nhớ nhỏ khiến thẻ SD trở thành sản phẩm thiết yếu, danh mục này cũng mang lại cơ hội kinh doanh cho các nhà bán hàng Trung Quốc.
Sự đồng nhất về văn hóa càng thúc đẩy thành công của các thương hiệu Trung Quốc. Ví dụ, trong lĩnh vực thời trang, người tiêu dùng châu Phi ưa chuộng quần áo có màu sắc rực rỡ, thiết kế táo bạo, điều này liên quan chặt chẽ đến văn hóa truyền thống và thói quen thẩm mỹ của châu Phi. Các nhà xuất khẩu Trung Quốc thiết kế quần áo phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng châu Phi và trưng bày những sản phẩm này trên TikTok, không chỉ tăng doanh số mà còn xây dựng kết nối cảm xúc sâu sắc với người tiêu dùng địa phương.
Nguồn: Xinhua
Những gã khổng lồ ồ ạt đổ bộ, cấu trúc thị trường bắt đầu hình thành
Nhận thấy tiềm năng của thị trường châu Phi, nhiều gã khổng lồ thương mại điện tử xuyên biên giới đã bắt đầu hành động.
Shein đã gia nhập thị trường Nam Phi từ năm 2020 và nhanh chóng trở thành nền tảng thời trang trực tuyến chủ đạo tại địa phương. Năm nay, nó đã vượt qua Amazon và Walmart để trở thành ứng dụng mua sắm được tải xuống nhiều nhất trên Google Play tại Nam Phi.
Temu cũng ra mắt tại thị trường Nam Phi vào đầu năm nay, nhanh chóng chiếm được cảm tình của người dùng nhờ giá thấp cạnh tranh và trợ cấp. Amazon thì cung cấp dịch vụ giao hàng trong ngày và ngày hôm sau qua trang web Nam Phi, đồng thời triển khai dự án "Shop Mzansi" để đưa các thương hiệu địa phương Nam Phi ra thị trường, tạo thêm nhiều lựa chọn cho người dùng.
TikTok cũng đang tích cực tăng cường đầu tư vào thị trường châu Phi. Không chỉ nâng cao khả năng sáng tạo nội dung của người dùng châu Phi thông qua chương trình đào tạo người sáng tạo, TikTok còn có kế hoạch thành lập văn phòng tại Kenya để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế người nổi tiếng châu Phi một cách sâu sắc hơn.
Thách thức và tiềm năng song hành: Thập kỷ tiếp theo của thương mại điện tử châu Phi
Mặc dù triển vọng rộng mở, thị trường châu Phi không phải không có thách thức.
Chi phí logistics cao, tỷ lệ phủ sóng mạng thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém là những vấn đề mà các nền tảng thương mại điện tử và nhà bán hàng xuyên biên giới cần giải quyết. Ví dụ, chi phí giao hàng "chặng cuối" ở châu Phi chiếm từ 35% đến 55% tổng chi phí sản phẩm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu. Chi phí cao ngất ngưởng này chắc chắn là rào cản cho sự phát triển thương mại điện tử châu Phi.
Ngày nay, châu Phi đang ở bước ngoặt của sự phát triển thương mại điện tử, và sự tham gia mạnh mẽ của TikTok chắc chắn là một trong những chất xúc tác.
Trong thị trường đại dương xanh đầy cơ hội này, ai có thể nhìn rõ nhu cầu và nhanh chóng triển khai, người đó có khả năng trở thành người dẫn đầu trong làn sóng tăng trưởng tiếp theo của thương mại điện tử châu Phi.
